Қостанай облысы әкімдігі мәдениет басқармасының "А.Иманов атындағы Амангелді мемориалдық мұражайы"

коммуналдық мемлекеттік мекемесі

         

 

“А.Иманов атындағы Амангелді мемориалдық музейі” мемлекеттік мекемесі болып Қазақ ССР Министрлер Советінің № 1258-р  Өкімімен 1969 жылы 9 желтоқсан күні ашылды. Музей алғашқыда Совет көшесіндегі саманнан салынған шағын үйде  орналасқан. 1976 жылы аудан жұртшылығы мен аудандық партия комитеті және атқару комитеттерінің қолдауымен Майлин көшесі, №17 үйдегі ғимаратқа қоныс аударды. Ғимарат 2 қабаттан, 4 экспозициялық залдан, 1 көпшілік іс-шаралар өткізілетін залдан, 3 жұмыс кабинетінен, қор сақтау қоймасынан тұрады. Музей профилі бойыша мемориалдық болып саналады. Музей компазициясы 1916-1917 жж болған ұлт-азаттық көтерілістің Сардары А.Иманов пен ұлт-азаттық көтеріліске қатысқан батырдың үзеңгілес серіктері туралы, Торғай халқының ерлікке толы жорық жолдарын және бүгінгі батыр атындағы аудан тарихын баяндайды. 1916 жылғы Торғай даласындағы ұлт-азаттық көтеріліс басшыларының бірі – А.Имановтың тұтынған бұйымдарымен, ол туралы құжаттарды насихаттайтын ғылыми-ағарту мекемесі. Сондай-ақ музейде ауданның экономикалық, мәдени даму жолын көрсететін, аудан топырағынан шыққан еңбек және соғыс ардагерлерінің, көрнекті қоғам қайраткерлерінің өмірі және еңбектерімен таныстыратын жәдігерлер жинақталған. 1964 жылы А.Имановтың туған ауылы Үрпекте жергілікті ұстаз З.Мұхамеджановтың ұйымдастыруымен ашылған шағын музей Амангелді музейінің бөлімшесіне айналды. 1969 жылы ауданымызда тұңғыш музейдің алғашқы басшысы болып  Құсайынов Тәшім тағайындалды. Қостанай облысы әкімдігі мәдениет басқармасының 2013 жылғы 12 қазандағы № 438 қаулысымен «А.Иманов атындағы  Амангелді мемориалдық музейі » коммуналдық мемлекеттік мекемесі болып өзгертілді. Музей жас ұрпақтың бойында ғылым мен білімнің, мәдениеттің қалыптасуына ықпал  ететін бірден-бір ғылыми мекеме. Музей ұжымының мақсаты өз өлкеміздегі игілікті істер және жалпы адамзаттық мәдени мұраның сабақтастығын сақтай отырып, аудан тарихына байланысты құжаттар  мен заттай деректерді аудан музейіне жинақтау арқылы халыққа насихаттау болып табылады. Музей қорының негізгі міндеті музейлік жәдігерлерді сақтау мен қорғау болып табылады. Мұражай қорына ата-бабаларымыздан мұра болып қалған, халқымыздың қолөнері мен салт-дәстүрін дәріптейтін жәдігерлер қабылданады. Музей алғаш құрылғанда қордағы экспонаттар саны  – 235 болса, қазіргі уақытта 7000-ға жуықтады. Мұнда 1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліске қатысты экспонаттар жинақталған. Экспонаттар арасынан ғажайып заттарды: осы күнге дейін сақталған көтерілісшілердің жеке заттары, сол дәуірде тұтынған құралдар, жауынгерлердің патша үкіметімен күресте қолданған қару-жарақ үлгілерін де кездестіруге болады. Амангелді Имановтың тұтынған жеке заттары әрқашан да үлкен қызығушылық тудыратыны сөзсіз. Ерекше көркем жасалған, көтеріліс көрінісі бейнеленген диаграммаларға қарап сол сұрапыл соғыс ішіне еніп кеткендей боласың. Біздің заманымызға дейін жеткен фотосуреттер, иллюстрациялар, құжаттардың көшірмелері сол заманды көз алдыңа елестетеді. Мұражайдағы әрбір экспонаттарихпен тыныс алып, сол көтерілістегі ержүректілік пен батырлықты, Отандық тарихтың ауыспалы кезеңін еске салу қызметін атқарып тұр. Музей қорындағы жәдігерлерді насихаттауға арналған шаралар мемлекеттік мекемелермен, білім орталықтарымен, балабақша тәрбиенелушілерімен тығыз байланыста өтткізіледі. Атап айтсақ, ақпараттық сағаттар, дәрістер, көрмелер, еске алу іс-шаралары, баяндамалар, жаңадан қосылған экспонаттар таныстырылымы, кездесу, дөңгелек үстелдер өткізіліп тұрады. Музей жұмысының маңызды бағыттарының бірі өлкетану болып табылады. «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру», «Ұлы даланың жеті қыры» бағдарламалары аясында ауданымыздың тарихи орындарына экспедициялық тур ұйымдастырылып, киелі жерлердің, кесенелердің тарихымен танысып, археологиялық зерттеу нәтижесінде табылған жәдігерлер музей қорына тапсырылып, аудан тұрғындары мен қонақтарына таныстырылып отырады. Музейде өткен іс-шаралар, көрмелер, туған жердің танымал тұлғалары, тарихи жәдігерлер туралы мақалалар мен деректер баспасөз беттеріне және әлеуметтік желілер арқылы таратылып тұрады.Жыл сайын музейге 18мыңнан астам адам тамашалауға келеді.